Главная > Uncategorized > ТУРК — ШУРНОВАЮ ТАВИЛДАРА: КИ ЧИ МЕХОХАД?

ТУРК — ШУРНОВАЮ ТАВИЛДАРА: КИ ЧИ МЕХОХАД?

ТУРК — ШУРНОВАЮ ТАВИЛДАРА: КИ ЧИ МЕХОХАД?
Накл мекунанд, ки дар дами маргаш муйсафеди 83-сола аз дехаи Суфиёни шахри Панчакент Холбой Одинаев гуфтааст: «Акнун марг фаро расид. Ман ин хасратро бо худ мебарам. Маро фахмидан нахостанд. Паспортамро пас аз маргам сузонед! Дасти касе, ки ба шиносномаи ман чунин навист, бигзор хамсони хамон сухтаи паспорт гардад!… Миллати ман точик аст…

«Курбони»-хои таърихи
Муйсафедро, ки дар оилаи точик таваллуд шуда буду ба камол расид, дар шиносномааш миллаташро узбек навиштанд. Ба кучохое шикоят накард. Вале дар хама чо ба у як хел посух доданд: «Хайр, миллат ба Шумо чи медихад?!…».
Эхтимол дар назар ин амал як намуди бепарвои намояд. Вале нек бингарему ба таърих руй орем, маълум мешавад, ки чунин касон дар катори хамон «курбони»-хои таърихи буданд.
Аз накли муйсафеду марги у ёдовар шуданам бесабаб нест. Ходисаи охирини дехаи Турк — Шурнова хотири маро ба ин накл овард. Охирхои соли 1994 чил оилаи турктабор дар байни сархади Точикистону Узбекистон, дар худуди маъмурии нохияи Панчакент худсарона манзилгох сохта, зиндаги мекунанд. Тибки протоколи байни намояндагони ваколатдори Чумхурии Точикистон ва Чумхурии Узбекистон, ки санаи 29.06 соли 2007 дар нохияи Ургути вилояти Самарканд ба имзо расида буд, дехаи Турк — Шурнова худуди ягонаву маъмурии Точикистон эътироф гардидааст. Намояндагони ваколатдори Чумхурии Узбекистон хохиш карда буданд, ки то ба хулосаи нихои омадан, яъне кабули шахрвандии Чумхурии Точикистон ва ё тарк намудани дехаи Турк — Шурнова ба 240 нафар сокини он то охири соли 2007 мухлат дода шавад. Чониби Точикистон ин пешниходро пазируфт. Дар ин мухлат якчанд маротиба аз чониби сархадбонони Чумхурии Узбекистон барои хезондани чанчол кушиш карда шуд. Охирхои мохи майи соли 2007 бист нафар сархадбони узбекистони дар ин махал, ки хамаги 3 нафар марзбони точик дар хизмат буданд, барои гирифтани яроку дастгохи алока (радсия) ва ба дарунтар бурдани дидбонгохи сархади кушиш мекунанд. Сархадбонони точик хабар медиханду ба кумакашон мерасанд ва задухурд ба амал намеояд. Боз аз тарафи марзбонони узбек 500 гектар замини кишту чарогохи сокинони дехаи Шурнова ишѓол карда мешаваду намегузоранд, ки онхо ба киштзору чарогоххояшон ворид шаванд.

Садои «зархаридхо»-и Узбекистон дигар аст…
Санаи 8. 04 соли 2009 дар дехаи Турк — Шурнова машварати сайёри раиси шахри Панчакент баргузор шуд. Раиси шахри Панчакент Х. Абдуназаров бо бошандагони ин деха сухбат намуда, аз протоколи байни намояндагони Чумхурихои Узбекистону Точикистон ёдовар мегардад. Сокинони дехаи Турк — Шурнова давоми кариб ду сол ба хулосае наомада буданд. Аз ин ру, бахри муайян намудани идораи маъмурии дехаи Турк — Шурнова, бехдошти вазъи зиндаги, ба эьтидол овардани вазъи хукукии сокинони деха машварат доир гардид. Дар ин мулокот ба сокинони деха мурочиат шуд, ки агар онхо хохиши кабули шахрвандии Чумхурии Точикистонро дошта бошанд, ба онхо шиносномахои Чумхурии Точикистон дода мешавад. Агар ба ин пешниход рози набошанд, метавонанд ба Чумхурии Узбекистон барои зисти доими куч банданд. Як кисми сокинони дехаи Турк — Шурнова бо гуруххои кори, ки аз 100 нафар иборат буд, хамкории хуб намуданд ва оид ба зиндагии доими дар зодгохашон, ки ба каламрави маъмурии Точикистон дохил аст, ризоият доданд. Аммо ин масъала тавассути «зархарид»-хои Чумхурии Узбекистон ба таври дигар садо медихад.

Ба Точикистон тухмат мезананд!
Чанде кабл тавассути сомонаи интернети хар гуна маколахои бадномкунанда ба табъ расиданд, ки моломол аз ѓаразанд. Яке аз муаллифони он маколахо Станислав Березиков мебошад, ки оид ба дехаи сархадии Турк — Шурнова хангомаи беасосу бебунёдеро бадкасдона тасвир намуда, раванди таъмини волоияти конун ва риояи низоми давлатдориро бешармона ба ходисахои гузаштаи таърихи нисбат додаасту чониби Точикистонро ба миллатгарои тухмат мекунад.
Агар ин муаллифи зархарид таърихро дурусттар пеши назар меовард, дарк мекард, ки ки барои хамсояааш ин кадар чабру чафоро раво дидааст. Аз «узбеккунони»-и точикон, ки то ба имруз дуд аз димоѓамон баромада истодаасту чун хезуми тар бе садо месузем, ягон чои сухан гуфтан нест!

Бо дастгирии хамсояхо хуни нохак рехт!
Хануз аз даврае, ки Точикистон хамчун чумхурии автономи шинохта шуд, муносибати хамсояи мо чандон хуб набуд. Мехостанд дар симои точикон миллати «гапдаро»-ро бинанду танхо онхо идора намоянд. Аммо Точикистон руз то руз пеш мерафту таракки мекард. Эхтимол, хамин чиз боис бошад, ки бо хар рох мехоханд ба рафти пешрафти Точикистон халал ворид намоянд. Дар бораи махрум шудан аз имтиёзхои он корхонахои бузурги саноати, ки дар даврони Шурави тибки лоихахои умуми сохта буданд, харф намезанем.
Ба солхои давраи чанги бародаркушию баъди он ахамият дихед. Таърих гувох аст, ки бо дастгирии хамсоягон чи кадар хуни нохак дар сарзамини точик рехт. Садхо точик ватанро тарк гуфт. Хама точикони гурезаро панохгох доданд. Танхо хамсоягони мо дарро ба руи точикон бастанд. Зиёда аз 50 хонаводаи точикро аз мавзеи Кизилмазор ва Кашкосу сокинони нохияи Айнии вилояти Суѓдро ичбори берун карданд ва барои тайёри дидан ба дастаи М. Худойбердиев вогузоштанд. Вакте ки созишномаи оштии милли ба имзо мерасид, масъалаи кисмати миллати точик хал мегардид. Узбекистон аз имзо кардани созишнома саркаши намуд. Вакте ба ин созишнома имзо гузоштанд, ки аллакай ягон ахамият надошт.
Пас аз чанги шахрванди Точикистон комати худро акнун рост карда истодааст. Сармоягузорони хоричи мехоханд дар таракки ёфтани Точикистон сахмгузор бошанд. Натичаи ин аст, ки сохтмони азими Сангтуда, Роѓун, накби «Истиклол», «Шахристон», «Шар-шар» ва ѓайра ба кор шуруъ намуданд.
Ислом Каримов аз чи метарсад?
Ачабо! Моро намемонанд, ки сарватхои табииямонро ба манфиати мардум истифода барем. Дар масъалаи бунёди неругоххои барки обии Точикистон хар гуна сарусадо баланд карда мешавад.
Ислом Каримов, президенти Узбекистон, мухолифи аслии бунёди неругоххои барки обии Точикистон мебошад. Аз ин лихоз, бо хар роху восита кушиш ба харч медиханд, ки хар фурсатро барои интикод аз ин неругоххо, бархезондани бахси чахони ва дар шубха андохтани сармоягузорони хоричи истифода баранд.
Хеч гох бо бунёди неругоххо, аз он чумла неругохи барки обии Роѓун хачми оби ба Узбекистон чоришаванда кам намегардад, балки баръакс меафзояд. Шояд инро рохбарони Узбекистон дарк кунанд. Вале махз аз истиклолияти энергетикии Точикистон харос доранд. Ба хар тараф чор зада, сабаби хушкшавии бахри Аралро аз сохтмони неругоххои барки медонанд. Аммо касе тахлил намекунад, ки дар сохили дарёхои ба бахри Арал резанда чи кадар ахоли зиёд шуд. Ё ин ки чанд гектар замини ташналаб обёри гардид? Агар дар хушкидани бахри Арал давлатхои дар болооб чойгиршуда сахм дошта бошанд, кайхо ба хама чо овоза мекарданд. Миллион гектар заминхои ташналаб дар Узбекистону Туркманистону Казокистон обёри шудаанд, на дар Точикистону Кирѓизистон… Ѓайр аз ин, аз руи баъзе маълумотхо, бахри Арал ба се хисса таксим шудааст, ки як хиссаи он аз Казокистону ду хиссаш аз Узбекистон аст. Казокистон бо Кирѓизистон хамкори карда, обанборхои калон сохт. Вале Узбекистон ѓайр аз сару садохои беасосу иѓвогаронаю бадномкунанда ба кори дигаре даст намезанад.
Шояд чунин амалашон самара додааст. Дар як номааш ба хукумати Чумхурии Узбекистон Роберт Зеллик, раиси Бонки чахони навиштааст: «Бонки чахони дар мавриде масъулияти бунёди неругохи Роѓунро ба зимма мегирад, ки «танхо мутолеае дар мавриди ичропазир будани ин тарх бо таъкид ба паёмадхои эхтимолии он барои минтака» анчом дихад».
Чаро аз бебарки танкиси кашем?
Касе сари ин масъала намеандешад, ки зиёда аз 60%-и тамоми оби Осиёи Маркази аз Точикистон мешорад, аммо Точикистон хатто дахяки онро истифода намебарад. Точикистон аз нарасидани барк танкиси мекашаду бунёди неругох хачми обро кам намекунад. Танхо ба воситаи труба чори мегардад. Охир, кучост инсоф, ки наздики 90% обро Узбекистон истифода бараду боз нагузорад, ки неругоххои худро созем?!
Дар бораи захираи энергетикии Точикистон хочати гап задан хам нест. Агар тамоми ин захирахо истифода бурда шавад, нисбат ба талаботи тамоми Осиёи Маркази ба барк се маротиба зиёд аст. Аз руи хисоби мутахассисон, захираи энергетикии Точикистон 527 миллиард кВт/соатро ташкил медодааст. Бо чунин захираи бузург чаро мо аз бебарки танкиси кашем? Хатман неругоххоро сохтан лозим аст!

Дасти Тошканд?
Ба сохтмони неругоххои кишвар бо хар рох мехоханд таъсир расонанд. Магар ходисахои охирин дар атрофи Тавилдараю ногахон пайдо шудани Мулло Абдуллою изхороти Толибон ба хамин масъала алокаманди надорад?! Харчанд макомоти дахлдори хукумат оид ба гузарондани амалиёти «Кукнор-2009» иттилоъ медихад, вале амалия акси онро нишон дода истодааст. Боздошт гардидани нафарони бо дастаи Мулло Абдулло шарикидошта гувохи медихад, ки хадаф танхо гузарондани амалиёти «Кукнор-2009» нест. Нафаре, ки нахост номашро ин чо зикр намоем, таъкид намуд, ки хама сол бо карори Хукумати чумхури дар мохи май то охири ноябр амалиёти «Кукнор» гузаронда мешавад. Максади ягона аз кабули ин карор нобуд кардани растанихои нашъаовар мебошад. Агар дар минтакае тухми маводи нашъадорро кишт карда бошанд, он охирхои мохи июн аз замин мебарояд. Пас дар мохи май, дар минтакаи кухи гузарондани ин амалиёт касро ба андеша мебарад.
Дар хамин хол як манбаъи наздик ба Хадамоти амнияти давлатии Узбекистон ба хабарнигори “Озоди” гуфтааст, ки дар рохандозии ин ходисахо гурухи махсуси ин хадамоти Тошканд даст дорад ва ин гурух бо Хадамоти амнияти Русия аз як су ва бо Харакати исломии Узбекистон аз суи дигар хамкори мекунад.

Манфиатдорон…
Чи хеле набошад, дар рухияи мардум як навъ ноороми хис карда мешавад. Хабархои изхороти Толибон ва ба онхо робита доштани Мулло Абдулло акидаеро ба миён овардааст, ки уро Толибон барои номуътадил гардондани вазъи Точикистон фиристодаанд.
Нисбат ба хамин нооромихо ва барои нооромихо ки манфиатдор буданаш радиои «Озоди» чунин хабар медихад: «…бо назардошти он ки аз чунин ноороми ки бурди бештар хохад кард, ба Узбекистон ва Русия ишора мекунанд. Дар сурати ба хам хурдани вазъ дар Точикистон, Тошканд метавонад осуда бошад, ки бунёди иншооти обу барки Точикистон барои муддатхои тулони номумкин хохад гашт. Русия сардихои ахири равобиташ бо Душанберо нишонаи харчи бештар ба Ѓарб наздик шудани Точикистон мешуморад ва шояд ба ташаннучи вазъ дар Точикистон хамчун фишанги бозгардон манфиатдор бошад».
Боймахмади СОДИК,
БМСТЖ

Реклама
Рубрики:Uncategorized
  1. Зебо
    Апрель 8, 2011 в 10:34 дп

    хамаи ин дар ин чо мемонад, ё масъалахои халталаб хал мешаванд? махсусан дар бораи сирки точик?

    Нравится

  1. No trackbacks yet.

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: