Главная > Uncategorized > «Лондон: созиш нишонаи эътироф нест»

«Лондон: созиш нишонаи эътироф нест»

Мусохибаи Абдукаюми Каюмзод бо   Рахматилло Зойиров- раиси Хизби сосиал-демократ ва собик мушовири калони Президенти Тољикистон  

Бо гузашти такрибан ним сол аз анљоми мубохисоти додгохи  миёни ширкати Талко ва  рохбарияти пешини он  ва ширкати Ансол –аз шарикони тиљоратии  собики ин корхона ханузам макоме хозир нест дар ин бора сухбат кунад.Дар ин миён ин корхона моликияти истисноии давлат эълон шуд ва хукумати Тољикистон ахиран изхор дошт,ки то поёни соли љори  хулосаи аудити фаъолияти ин корхона низ ба дастрасии мардум карор хохад гирифт. Зимнан дар гузориши ахири Гурухи байналмилалии пажухиши бухронхо  (ICG) тахти унвони «Тољикистон дар рох ба суи нокоми  ё сукут» аз давлат такозо шудааст, ки шаффофият дар бораи фаъолияти рузмарра ва вазъияти молии корхонахои бузурги давлати,  аз љумла  ширкати Талко  ба мардум маълумот  бидихад.

Аммо харчанд мурофиа дар шахри Лондони Бритониёи Кабир миёни ширкатхои Талко ва Ансол наздики чахор сол идома дошт ва дар поёни соли гузашта бо созиши тарафхо хатм шуд то кунун љомеаи кишвар  огах нест,ки чаро ба як чунин созиш  тарафхо рози  шуданд. Дар сухбати  зер хукукшиноси маъруф, Рахматилло Зойиров назари худро дар ин масъала баён кардааст.

Рахматилло Зойиров:

«Лондон: созиш нишонаи эътироф нест»

— Инчо метавонад сабабхо гуногун бошад. Аммо аз оѓози  мурофиа маълум буд, ки  барои Точикистон натича намедихад. Зеро дар ин мурофиа мавкеи хукумати Точикистон хам аз чониби худи  хукумат ва хам аз чониби хукукшиносоне, ки барои ичрои ин кор чалб шуда буданд, дуруст арзёби  карда нашуд.

Хангоми  мурофиа як масъала пеш омад. Маълум шуд, ки дар аксари  созишнома ва санадхои хамкори  аз як чониб хукумати Точикистон ва аз чониби дигар раиси пешини ин корхона, яъне Тадаз имзо кардаанд. Ва низ маълум шуд, ки дар мурофиа тарафхои байни хам ракиб, ё аз ин чониб  ва ё аз он чониб иштирок доранд. Барои ман мавкеи  як ширкате, ки аз суи ду иштирокчии ин мурофиа -Ансол ва РусАл (50 дарсади  ба онхо тааллук дошт) ташкил шуда, Тадазро бо маводи хом таъмин мекард ва мудири ин созмон намояндаи РусАл буд, бисёр нофахмо буд. Яъне ширкате, ки аз соли 1999 то 2004 Тадазро бо гилхок таъмин мекард. Ва ачобат дар он буд, ки Русал дар оѓози мурофиа аз чониби Талко  иштирок мекард, дар холе, ки коршарики ширкати Ансол буд. Аммо ин сабабхо ба фикри ман  сабабхои аввалиндарача набуданд, ки боиси  дасткашии Талко  аз идомаи мурофиаи додгохи  шуда бошанд. Фикр мекунам дар мурофиа баъзе холатхое ба миён омаданд, ки ошкор шудани онхо ба манфиат намеомад. Ин холатхо имруз барои мо маълум нест.

— Оё чониби Точикистон аз ибтидо намедонист ва ё интизор надошт, ки як чунин холатхо пеш меояд?

— Фикр мекунам аз аввал интизор набуданд. Азбаски бовар доштанд бо далелхое, ки дар даст доранд, мурофиаро ба фоидаи худ  хал мекунанд. Хукукшиносоне, ки ин далелхоро омода карданд, президентро мутмаин сохтанд, ки мурофиаро хоханд бурд. Вале  чараёни мурофиа руз ба руз ва мох ба мох тавре  сурат гирифт, ки ташаббус ба фоидаи ширкати Ансол шуд.

   — Ба фикри шумо оё ин мурофиа ба обру ва имичи Точикистон то кучо таъсир кард?

  Ман фикр мекунам, ки он ба обруи Точикистон зарар овард. Зеро нишон дод, ки далоилро то ба охир насанчидаанд  ва окибатхои онро низ пешбини  накарданд, ки барои  Точикистон зиёнбор  тамом шуд. Аз чихати иктисоди  низ чуноне аз ахбор маълум мешавад, ин мурофиа бо гаронии харочоташ дар таърихи Бритониёи Кабир собика надоштааст. Бубинед, тибки конунхои роич агар хукумат даъво кард, ки 480 миллион доллар дуздида шудааст, барои ба бахси додгохи  кашидани он бояд чониби муддаи  дах дарсади ин маблаѓро хамчун боч биспорад. Аз тарафи дигар, вакте муддаи  даъвои худро пас мегирад, низ хамаи харочоти додгохро у хохад пардохт.     

  — Аммо раиси феълии корхона Садриддин Шарифов дар сухбати матбуотиаш чанде кабл гуфт, ки харочоти мурофиахои додгохии Талко  дар хорича хамаги  58 миллион долларро ташкил додааст, ки аз хисоби худи корхона пардохт шудааст. Шумо то кучо ба ин суханон мувофикед?

 — Тибки маъмул хачми умумии маблаѓи бахс  дар додгох чи кадаре бошад, дар давоми се-чахор соли мурофиа на камтар аз 20 -30 дар сади он маблаѓ харч хохад шуд. Бе ин намешавад. Хам Ансол ва хам Талко  фикр мекунам аз 100 то 150 миллион доллар харч кардаанд ва ин микдори маблаѓро масраф кардани  Талко барои коршиносону хукукшиносон, пушида нест. Зеро дар матбуот чанд бор зикр шуда буд  ва инро инкор кардан нашояд ва то хол инкор хам карда нашудааст. Вакте 480 миллион доллар аз тарафи Ансол дуздида шуда бошад, вакте дар хачми дах дар сади ин маблаѓ  барои оѓози мубохисоти  додгох  пардохт мешавад, вакте давоми 3-4 сол  то си  дар сади маблаѓи умумии даъво масраф ва вакте танхо барои ширкати хукукии Херберт Смит Талко 140 миллион доллар «гонорар» медихад, оё ин ба миллиард доллар намерасад, ки хамааш бар хаво рафтааст?

-Вале инчо суоли дигар пеш меояд, ки дар холе дар ин бора матолиби зиёде дар расонахои хоричи  ва сайтхои интернети  мунташир шуд, аммо масъулони ширкат ба чомеаи кишвар маълумот ироа накарданд. Ба назари Шумо чаро?

   — Дар вокеъ мебоист масъулони ширкати Талко дар ин бора ва дар бораи вокеияти мурофиа ба мардум бевосита маълумот пешниход мекарданд. Он чизе ки дар расонахо ва дар сайтхо дар ин бора мунташир шуд, бо хам зиддият доранд. Аз ин ру, бехтарини рох  ин буд, ки бевосита худи Талко ё  дигар  макомоти давлати, ки ба ин кор машѓул аст, чихати  пурра равшан сохтани  масъала як маълумоти дакик ба мардум пешниход мекарданд.

 — Ва дар идомаи хамон сухбат раиси корхона  гуфтааст, ки «дар таърихи корхона дар ин чор сол идора ва назорати милли  чори  карда шуд. Ва дар идораи корхона ва шарикони он гуруххои чинояткори муташаккил низ даст доштаанд». Чун шумо дар он солхо мушовири президент низ будед, оё ин гапхо то кучо асос доранд?

  — Ман то кучо даст доштани гуруххои чинояткори муташаккил дар кори корхонаро хабар надорам. Акидаи шахсии ман ин аст, ки Абдукодир Эрматов-раиси пешини корхона, он вакт барои ТадАз хидмати арзанда кард. Давоми дах соле, ки у раис буд хамрох бо дигар ширкатхои хоричи  аз чумла бо Ансол, махсусан дар солхои душвори чанги дохили  тавонист фаъолияти корхонаро пеш барад. Бояд эътироф кард, ки рахбари ширкати  Ансол хам, ки шахрванди Точикистон аст барои фаъолияти босамари корхона  сазовор хидмат кардааст.

 Аз чихати хукуки  хаминро метавон таъкид кард, ки заводи алюминий  ба ягон вазорат ва сохтор тобеъ набуд. Вай мустакил буд ва дар асоси созишнома бо хукумат кор мекард. Ман худам дида будам ду созишномаеро, ки байни завод ва хукумат баста шуда буданд.

Яъне бо имзои ин ду нафар созишномахо фаъолияти корхонаро таъйин ва муайян карда буданд. Яъне корхона то соли 2004 низ бевосита зери рохбари  ва назорат карор дошт. Сухбати раиси феълии корхона дар мавриди гуруххои чинояткори муташаккил метавонад ба хукумат низ иртибот гирад. Аз тарафи дигар Эрматов вакили Мачлиси Оли  ва баъдан узви Мачлиси Милли   буд. Фикр мекунам агар сухбати раиси корхона  вокеият аст, пас он гурух байни корхона, Русал, Ансол ва хукумати Точикистон  карор дошта ва  онхо вокифанд, ки ин гурух кист.

   — Чизе дигар хам, ки аз маълумоти расонахо бармеояд ин аст, ки шарикони тичоратии Талко ширкатхое хастанд, ки дар хорича сабти ном шудаанд, вале тааллук ба  атбои Точикистон доранд. Чаро худи корхона мустаким наметавонад худро бо маводи хом таъмин кунад ва махсулоташро бифурушад? Зеро гуфта мешавад даромади ширкатхои миёнарав бамаротиб бештар аз даромади худи корхона аст? Масалан даромади ширкати CDH, ки сохибаш табааи Точикистон будааст…

— Ба назари ман, сабаби асосии вориди ин корхо нашудани корхона дар он аст, ки рохбарони ширкатхои миёнарав аз ин кор манфиат мебинанд. Ин чо манфиатхои шахси  аз дигар манфиатхо боло гузошта шудаст. Агар ки рохбарият ва масъулони  корхона  бихоханд, ки манофеи чомеа болотар гузошта шавад, барои чалби шарикони тичорати  бояд озмун –тендер  эълом мекарданд. Вакте ин ухдадори  ба ихтиёри як ташкилот вогузошта мешавад, ман фикр мекунам, ки дар ин холат сабаби асоси  ин манфиатдор будан бар пояи  даромадхои ширкати миёнарав аст. Тарафайне, ки дар як чунин созишнома имзо кардаанд, ба ин кор манфиатдоранд. Зеро бо такя ба  тачрибаи чахони  дар сурати даромади бештар гирифтани ширкати миёнарав аз худи корхонаи тавлидкунанда,  пеш бурдани фаъолияти сохибкори  як амали ѓайримантики  ва ѓайриимкон аст.

 — Ин корхонаро ифтихори саноати Точикистон мешуморанд, дар холе ки мегуянд танхо аз ширкати Барки точик наздики 100 миллион сомони  карздор аст. Ин хам дар холест, ки барои ин корхона бахои  неруи барк аз ахоли  низ поинтар мукаррар шудааст. Оё то чи хад як чунин корхона метавонад мояи ифтихор бошад ва ё шояд замоне расидааст, ки дар   муносибат бо он тачдиди назар шавад?

  — Имруз  барои Талко неруи барк, ки аз камбуди он ахолии кишвар ранчи зиёд мебинад, хеле арзон дода мешавад, дар холе ки кисми зиёди барки истехсолшавандаро масраф мекунад. Аммо  дар сурати такозои пардохти он аз руи меъёрхои байналмилали  аз ин корхона ягон доллар фоида ба даст намеояд. Агар  ин корхона баркро ба нархе, ки ба дигар корхонахои саноати  мукаррар шудааст бипардозад ва  тавонад, ки харочоту даромадашро хадди акал  сарбасар бикунад, ин худ як муваффакият хисоб мешавад.

  — Аммо Талко барои мисол барои тармим ва тачдиди корхонаи кимиёвии Ёвон ва хамин тавр ТЭС-и ин нохия  беш аз  бист миллион доллар ихтисос додааст ва хамин тавр бар асоси карордод бо Эрон аз ин кишвар мошинхои сабукрави Саманд харидори  кардааст,ки холо дар хадамоти таксии пойтахт истифода мешаванд. Аммо сабаб чи  бошад, ки  пули истифодаи неруи барк ва газро наметавонад бипардозад?

— Вокеан ин як муаммост. Дар холе ки баркро ба ин дарача арзон мегирад,чаро агар ин корхона корхонаи бузург аст, карздор бошад? Ва оё чи тавр мешавад корхонаеро, ки бар ивази торикиву сардии хонахо, боѓчаву кудакистону мактаб ва бемористон фаъол нигах медорем, мояи ифтихор гуфт? Аммо хамчун хукукшинос метавонам бигуям, ки аз чониби хукумат ва «Барки точик» ба ин андоза арзон додани барк ин накзи конун дар бораи ракобат ва кавонини зиддиинхисори  аст.Аз тарафи дигар  то ин дарача вогузории  имтиёз ва нархи арзони барк танхо барои як корхона шубханок ба назар мерасад. Агар корхонаи алюминий  пуркувват ва пуриктидор бошад, сабаб чи аст, ки барои  вай ин имтиёзхоро доданд ва аз пардохти баъзе аз намуди андозхо озод карданд?

— Албатта  макомоти додситони  ва Очонсии назорати молияви  ва мубориза бо фасод  он идда аз мансабдоронеро, ки маблаѓхои бучаро ѓайримаксаднок масраф мекунанд, ошкор ва ба чавобгари  мекашанд. Вале миллионхо  долларе, ки танхо барои вакилони мудофеи Талко дар додгох масраф шуд оё максаднок масраф шуданд? Назари Шумо хамчун хукукшинос дар ин бора чи аст?

— Сабаб дар он аст, ки хам додситони  ва хам Очонси  ба хокимияти ичроия итоат мекунанд.Талко бевосита аз чониби хокимияти ичроия идора карда мешавад.

Ба гумони ман додситони  ва Очонси  бидуни мувофака ва ризоияти  хукумат наметавонанд алайхи нафаре дар хукумат даст ба икдоме бизананд.

— Аз чониби дигар Додситони кулли кишвар дар нишастхои матбуоти  ва  бо нашри макола  дар нашрияхо мегуфт, ки далелхо алайхи Ансол мувассаканд ва аз Интерпол низ боздошти рохбари пешини ин корхона ва Ансол дархост карда шуд. Аммо вакте рохбарияти корхонаи саноатии Талко, яъне як муассисаи давлати, аз даъво даст кашид, додситони  чизе нагуфт, балки эълом кард онхое, ки тахти пайгард карор доштанд, чустучу намешаванд ва дигар гунахкор ба хисоб намераванд…

-Ин  нишонаи он аст, ки мавкеи Точикистон дар мурофиаи додгохи  суст буд. Дигар ин ки дар соли 2004 кори чиноятие, ки зидди Абдукодир Эрматов-раиси пешини ин корхона оѓоз шуд, ба сурати лозим асоснок карда нашуда буд.

Бале, дар умум мегуянд, ки ин сиёсат аст. Аммо натичаи ин сиёсат чи шуд? Аз оѓози мурофиа маълум буд, ки бахси хукумати Точикистон бо Ансол масъалаи хукуки  нест. Ин як масъалаи гурухи  ва сиёси  буд. Гуё дар чахорчуби хукук ва конун хостанд, бахс кунанд вале атрофи ин мурофиа он гуна кувва ва нерухо иштирок карданд, ки онхо аз  доира ва чахорчуби конун дур буданд. Онхо бештар ба тичорат ва савдои манофеи якдигар сарукор доштанд. Дар ин бахс манфиатхо хамчун тарозу монда шуда буданд. Ва окибат аз руи тичорати хамин манфиатхо ва ё савдои манфиат  ба хулосае омаданд, ки ба ин кор нукта бигзоранд, дар асоси созишнома аз мурофиа даст мекашанд, яъне ду тараф аз аризахо даст мекашанд. Ва дар ин асос корхои чинояти  ва парвандаи чинояти  катъ карда мешавад. Агар ин масъаларо ба ду кисм:- хукуки  ва сиёси  таксим намоем, рушан хохад шуд, ки вазни бештар ба кисмати дуввум аст. Ва дар нихоят, хамин кисмати  сиёси  корро ба нафъи худ, яъне бо созиш анчом дод. Ва барои хифзи манофеи худ аз манофеи чомеа ва давлат даст кашида шуд.

— Манзуратон аз хифзи манфиатхо  чи аст?

-Ин чо манзур аз хифзи манфиат он аст, ки натанхо онхое, ки дар дохили кишвар аз ин корхона манфиат доштанд, балки вакте ин масъала дар хорича, дар додгохи беруна матрах шуд, дар он хоричиёне, ки аз берун манфиат доштанд, низ ширкат варзиданд.

— Аммо боз хам он нукта рушани  мехохад, ки он доирахое, ки шумо зикр кардед, чи гуна тавонистанд рохбариятро муттакоид созанд, ки вокеан 480 миллион доллар аз тарафи рохбарияти пешини ин корхона дуздида шудааст ва онро бояд руёнд? Вале боз хам инхо тавонистаанд, ки бояд даъворо аз додгох  пас гирифт?

— Вакте аснодро барои бахси додгох тахия карданд, ба фикри ман ин як амали фармоиши  буд. Ин чо тахияи аснод ва аризаи даъвои  зохири масъала аст.

-Шумо тавре фахмонида истодаед, к и гуё рохбарияти пешини он хеле неруманд ва тавоно буданд…

— Ман фикр мекунам, ки рохбарияти пешин ба он дарача пуриктидор набуд. Лекин хамаи аснод хам барои корхона ва хам барои ширкатхои миёнарав бидуни иродаи ва изни рохбарият ироа  нашудаанд. Раиси  пешини корхона  як механизм барои истифода буд.У чизеро муайян намекард. Куввахои чандин карат бузургтар аз у дар хорича ва дар дохил  буданд. Дар соли 2004 хам зиддиятхо байни манфиатхо ба миён омад. Масалан бо ширкати норвежи  ва ё бо РусАл. Он вакт ки  мавкеъ бо Русал наздик буд, манфиатхои ширкати норвежи  махдуд карда  шуданд. Ва вакте бо Русал хамкорихои манфиатовар буд бо Ансол ва дигар ширкатхо мухолифатхо сар заданд. Ва дар заминаи хамин хамкори  аризаи даъвои  омода шуд, додситони  алайхи Эрматов парвандаи чинои  боз кард ва  уро аз кор гирифтанд. Ва агар он вакт метавонистанд, ки уро хабс  кунанд, Эрматов чи хеле ба забони руси  мегуянд «козёл отпушение» мешуд. Барои он ки зиддияти байни манфиатхо ба у тааллук надошт. Зеро у танхо ичрогар буд.

— Ба назари Шумо корхона оё бо он тарзе, ки имруз фаъолият мекунад то кучо ба рушди иктисоди кишвар судманд аст? Бархе аз коршиносон мегуянд ин корхона, ки дар даврони шурави  бунёд шуда буд, холо бар руи шонахои иктисоди кишвар вазнини  мекунад. Яъне Точикистон дар танхои  наметавонад онро бо неруи барк таъмин кунад чун дар даврони шурави  низоми халкавии таъмини энержи  амал мекард.

 — Ба назари ман, дар ин шакле, ки холо Талко кор мекунад, манфиатовар нест, балки ба иктисоди Точикистон зарар дорад. Сохтани неругохи Роѓун бо пулу карзи беруна, бо пули давлатхои хоричи  талафоти бузург аст. Агар давлати Точикистон бар ин мавкеъ аст, ки метавонад корхонаи алюминийро бо барк таъмин кунад, иштибох мекунад. Албатта бар зарари мардум ва иктисоди  кишвар метавон солхои баъди  низ онро фаъол нигах дошт вале ин кор монеа дар  рушди иктисод ва  чалби сармояи хоричи, боиси  кохиши сатхи зиндаги, пастравии иктисоди ва идомаёбии азоби бебарки  ва аз кор мондани дигар бахшхои иктисод, аз чумла саноат мешавад. Зеро масъалаи камбуд -дефисити барк холо идома дорад. Худи корхона хам ба махзи хамин мушкил  рушд карда наметавонад. Ва дар чунин шароит бехтарин кор ин хохад буд, ки корхона фурухта ва ё ба муддати тулони  ба ичора дода шавад то ки аз  хамаи ин мушилихо  кишвар рахо ёбад. Ман фикр мекунам бо чунин тарз  кор кардан манфиати  бештар меорад ва мо як мухлати тулони   аз ин мушкилихо  халос мешавем  ва мушкилоти  иктисодиву ичтимоии чомеа ва давлатро бевосита дар дохил хал карда метавонем. Танхо дар ин холат эхёи иктисодиву сиёсиву  демократияи Точикистон таъмин мешавад. Ва инчо мебояд таъкид кард, ки он хама иддаову сару садохои рохбарияти феълии корхона дар баробари пешниходи бархе аз афрод аз  худсафедкуние беш нест.Чаро ки имруз аз матбуот маълум аст, ки Талко  аз «Точиктрансгаз» ва  аз «Барки точик» миллионхо сомони  карздор аст. 3 хазор коргарашро ихтисор кард. Ба тасдики масъулинаш аз хар тоннаи алюминий  700 доллари  зарар мебинад. Дар холе ки мегуфтанд низоми толлинг барои онхо муфид аст, имруз баръакс мехоханд аз он даст кашанд ва бо хукумат дар ин масъала ба бахс шуроуъ кардаанд. Бо ин хама пасравию сардаргуми  чи  тавр метавон онро «ифтихори милли » ва «парчамбардори саноат» номиду  аз хирной дар карнаи радио садо дардод? Ва иттихом зад, ки казияро «чамъияти » карда, бо ин васила «депутат» шудан мехоханд? Фикр намекунам, ки Шоди  Шабдолов, ки умри депутатиаш аз умри бархе аз рахбарони Талко тулонитар аст, бо ин рох депутат бишавад ва ё Хочи  Акбар Турачонзода камтар аз рохбарони феълии корхона  ватану халку миллаташро дуст бидорад. Фарк дар он аст, ки азобу озори бебаркиву зимистони сарди манозили мардумро мебинанду  вичдонашон ором намегузорад ва назару андешахояшонро иброз медоранд. Ва агар на, вокеан суоле матрах мешавад, ки бо «Талко» гуфтан дахони ки ширин мешавад?

  — Садриддин Шарифов- раиси феълии корхона дар «тааччуб»  аст ва хатто «ханда»-аш  омадааст, ки матбуот аз сулхи Талко ва Ансол менависад. «Дар холе ки, — афзудааст раис  «дар Бахши тичоратии Суди Олии Лондон чун чавобгар даъвои чониби даъводоштаро пазируфт, парванда бо созиш ба итмом мерасад». Оё вокеан чунин аст, «чавобгар даъвои чониби даъводоштаро пазируфтааст?». Назари Шумо чи аст?

  -«Чониби чавобгар даъворо пазируфтаасту баъд ошти  шуданд» ин гап комилан нодуруст  ва вокеан хандабор аст. Казия метавонад се вариант дошта бошад. Як вариант аризаи чавоби  ё мукобил, варианти дигар  эродхо ба худи парванда яъне эътироф ва ё инкори кисме аз мавод ва сеюм он эътирофи пурраи ариза. Ва бояд гуфт Ансол то чое медонем аз тарики матбуот, ки умуман иттихомот алайхи худро эътироф накардааст ва дигар ин ки агар Талко ба микдори  480 миллион доллар аз Ансол даъвогар  шуд, Ансол аризаи чавобиро ба маблаѓи 800 миллион доллар пешниход кард. Ин маънои онро дорад, ки Ансол хатто як фисад аризаи даъвоиро эътироф накардааст. Мо сабабхои вокеии оштии тарафхоро намедонем, аммо тахмин карда метавонем, ки харду чониб ба кадом тафохуме даст ёфтанд  ва махз хамин тафохум боис шуд харду тараф аризаи даъво нисбати якдигарро  пас бигиранд. Ин мазмуни онро дорад, ки дигар чонибхо даъвои моли, иктисоди  ва хатто сиёси  бо хам надоранд. Барои мисол ба Ансол он нукта мухим аст ки  додситони  алайхаш парвандаи чиноиро катъ кард, яъне дигар кофтукоб намешаванд ва онхо метавонанд ба ватанашон низ  оянд. Як нуктаи дигар  кобили ёдоварист, ки РусАл дар оѓоз алайхи Ансол буд ва аз мавкеи хукумат тарафдори  мекард.Баъдтар аз он даст кашиду як микдори калони пул (100 миллион доллар)  ба Ансол дод ва бо ин ширкат созиш кард. Яъне Русалу Ансол хам байни худ ошти  карданд. Аз ин ру  байни Ансол ва Талко низ шояд додугирифт сурат гирифт. Вале фикри раиси корхона боз аз он чихат ѓалат, ки аз руи усули кори додгох вакте чавобгар аризаи даъвоиро пазируфту эътироф кард, додгох  халнома ва хукм мебарорад ва чавобгар  гунахкор хисоб мешавад. Яъне у пазируфтааст даъворо. Аммо инчо созиш шудааст. Созиш дар асоси муомилаи тарафхо сурат мегирад на эътирофи як чониб. Дар асоси созиш  бахше аз талафотро даъвогар мепардозад ва сипас  гузашти дучониба мешавад. Ин усули кори додгох аст ва фарк надорад ин додгох байналмилали  ё дохилист.

— Як чизи дигар ин аст, ки чониби Точикистон баъди муборизаи панчсола бо мухолифин ва бахси такрибан 4 сола бо рохбарияти пешини Талко созиш кард. Оё  имкон надошт, ки ин созишхо пештар ба вукуъ мепайваст?

  — Созиш он вакт хосил мешавад, ки куввахо баробар  бошанд. Ё ки тарафе зури  кунад ва тарафи дигар ногузир ба гузашт шавад, то ки  хадди акал мавкеашро хифз кунад. Агар куввахо баробар набошад, тарафи зур харакат мекунад, ки мукобилро пахш кунад. Ман фикр мекунам, ки чи дар давраи  солхои 93-97 ва чи дар соли 2005 то 2008 дар охири кор миёни тарафхо мувозинат ва баробари  ба амал омад. Ё  маълум шуд, ки на ин  тараф ва на он тараф тарафи дигарро бо зури  наметавонад шикаст дихад ва  ё манфиатхо то дарачае ба хам мувофик омад, ки дигар онхоро бо рохи ошти  хал кардан дуруст меояд. Дуруст аст, ки дар ин мурофиаи додгохи  манофеи  гуруххо ба хам мувофик омад, аммо на ба манфиати чомеа ва давлат,чаро ки аз ин созиш ва ошти  зарари зиёд дид.Вакте дар соли 1997 миёни хукумат ва мухолифин созиш хосил шуд, ташаббус дар дасти оппозисиюн буд, аммо вокеият чунин буд, ки харду чониб ва чомеаи кишвар низ аз идомаи чангхо хаста ва ба чон расида буданд. Аммо дар ин мурофиа ташаббуси ошти аз чониби хукумат садо дод, зеро  идомаёбии он барои харду тараф окибатхои номаълум ва зараровар дошт.

Рубрики:Uncategorized
  1. Комментариев нет.
  1. No trackbacks yet.

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: