Главная > Uncategorized > Надорам тоби дидан халқи бар нон мӯҳтоҷамро!

Надорам тоби дидан халқи бар нон мӯҳтоҷамро!

Ҷанги шаҳрвандӣ ба иқтисодиёти Тоҷикистон чунон зарбаи муҳлике зад, чандон хисороте расонд, ки мардум солҳо натавонистанд аз вартаи он берун бароянд. Ҳарчанд аз бастани сулҳ солҳои хеле зиёд гузашта бошад ҳам, рӯзгори мардум беҳбудии куллиро намебинад. Аз ин рӯ, «ҳар кас ғами худро мехӯрад» гӯён, барои ёфтани ризқу рӯзӣ ба хориҷи кишвар, бахусус ба Русия мераванд. Ба ин кишвар сафар кардани мардуми мо ба қавле анъана шудааст. Зеро халқи камбағал низ мехоҳад мисли раисону сарватмандони кишвар фарзандони хондагӣ ва шиками серу дастурхони пур дошта бошад. Ва ба хотири он, ки орзуҳояш ҷомаи амал пӯшад, ба ҳамаи вазниниҳо нигоҳ накарда, ба сардиҳо тоб оварда, сари худ назди мардуми рус хам намуда, кор мекунад. Ғайр аз ин, надонистани забони русӣ ва ҳуқуқҳои худ мардуми моро назди корфармоёни рус музлам ва корфармоёнро далер мекунад. Бо ҳамин «тоҷикони беномус», «тоҷикони ғулом»-гӯии мардуми рус сар мешавад.

«Следующая станция Таджикистан»
То он рӯзе, ки ба Русия наомада будам, намедонистам қадру қимати ҳамватанонам дар ин кишвар чанд аст. Ҳамеша гумон мекардам, ки моро ҳамчун миллати боору номус, бофарҳангу бомаданият дар тамоми дунё мешиносанд. Бубинед, ки бо ин ҳама меҳмоннавозиву меҳмондустӣ халқи бечораи ман имрӯз дар кунҷаки шаҳру ноҳияҳои Русия аз милисаву дигарон пинҳон шуда, хору зор, хизматгори бегонагон гаштааст.
Бисёриҳое, ки дар ватан хонаи обод доранду ягон камбудие надоранд, муҳоҷиронро гунаҳкор месозанд. Гӯё муҳоҷир худ ба қисмати бадаш сабабгор шуда бошад. Ин андеша дар мавриди муҳоҷиратро ихтиёр кардани мардум ғайри мунсифона аст. Дуруст, ки бештари онҳо забони русиро намедонанд. Аммо ин аллакай мушкили дигар аст, на нахустин. Пас, вақте медонем, ки бе забони русӣ мушкил аст кор кардан, чаро дар қисми зиёди мактабҳо ин забонро намеомӯзонанд (ё агар омӯзонанд ҳам, дар сатҳи паст)?
Вақте кӯдаки шашсоларо мепурсӣ, ки «калон шавӣ кадом касбро интихоб мекунӣ?», мегӯяд: «Калон шавам ба Россия меравам. Доллар кор мекунам».
Рӯзе як ҷавони тоҷик дар кӯча бо коркунони милиса рӯ ба рӯ мешавад. Онҳо аз ӯ ҳуҷҷатҳояшро мепурсанд, вале чизе нагуфта меистад. Баъд милиса мепурсад, ки «ту дар куҷо зиндагӣ мекунӣ, дар кадом ноҳия?». ӯ ба ин савол ҳам ҷавоб надода, хандида меистад. Баъд онҳо бо ишора ба ӯ маънои саволашонро мефаҳмонанд. Пас аз он ҷавон мегӯяд: «Осторожно, двери открываются! Следующая станция Киевская». Милиса хеле ба ғазаб меояду мегӯяд, ки «тез аз инҷо дафъ шав, вагарна «следующая станция Таджикистан» мешавад». Он ҷавон омада, воқеаро ба дӯстон нақл мекунад ва афсӯс мехӯрад:
«Чаро забони русиро дар вақташ наомӯхтам? Охир ман ҳатто ҷои истиқоматамро фаҳмонда наметавонам. Хайрият, ки ҳамин роҳи зеризаминӣ «мэтро» будааст, зеро ҳар як стансияро эълон мекунанд ва ман истгоҳамро медонам. Маро милисаҳо намешиносанд, ки айбам кунанд, аммо миллати маро мешиносанд. Ана акнун аз пушти якто ман барин шуда тамоми мардуми тоҷик шарманда аст».

«На ҳама тоҷикон беномусанд!»
Чанде пеш аз ҷониби вазири корҳои дохилии Федератсияи Русия Рашид Нургалиев қарори хубе баромад. ӯ дар бораи зӯроварӣ ба муҳоҷирон аз ҷониби милисаҳо фармон баровард ва гуфт, ки агар ягон милиса беасос шаҳрванди хориҷиро занад, шаҳрванди хориҷӣ низ метавонад милисаро бизанад. Ва дар ин ҳол шаҳрванди хориҷӣ ба ҷавобгарӣ кашида намешавад. Акнун ҳама хориҷиёне, ки аз милисаи рус озор дидаанд, қасди худро хоҳанд гирифт. Зеро милисаҳо ба пул гирифтану бо баҳонаҳои гуногуни беасос зери шаттаву шаллоқ кашидани муҳоҷирон одат кардаанд.
Як бачаи тоҷик аллакай қасдашро гирифт.
Ориф бо дӯсташ дар роҳ мерафтаанд, ки аз пешашон як корманди милиса баромад. ӯ ҳуҷҷатҳояшонро тафтиш карду хост Орифро бо худ ба шӯъбаи милиса барад. Ориф сабаб мепурсад. Милиса мегӯяд: «Чурка, я тебя сейчас на родину отправлю!». Ориф ба ғазаб омаду аз гиребони милиса гирифт ва мушт ба рӯяш зад. Баъд ӯро ба замин хобонда, лагадкӯб кард. Ва пеш аз роҳӣ шудан ба роҳаш ба милиса гуфт, ки «на ҳама тоҷикон беномусанд!».

Чаро мурдаҳои тоҷикро соҳиб нест!?
Зодаи деҳаи Гулистони ноҳияи Панҷакенти вилояти Суғд Бурҳонов Эргаш Шораҳматович (соли таваллудаш 1979) дар шаҳри Твери Русия бо зани русе оиладор шуда будааст. Эргаш чанд муддат бемор буду дар ҷое кор намекард ва он зани рус ӯро аз хона рондааст. ӯ бо ҷангу
хархаша бегоҳӣ қаҳр карда аз хона баромадаасту се рӯз бедарак шудааст. Рӯзи сеюм ҷисми берӯҳу сардашро аз кӯчаҳои он шаҳр ёфтаанд. Дӯстон ва хешу табор ҳама ҷамъ шуда, сандуқи чӯбин (гроб) хариданд ва бо дастгирии Сафоратхонаи Тоҷикистон дар Москва ба воситаи ҳавопаймо ҷисми беҷони ӯро ба Ватан фиристониданд. Чунин худкушиҳо хеле зиёд ба амал меояд. Ба Русия коркунӣ меоянду дар доми зани рус ғалтида, ҳаёти худро месӯзанд. Куштор низ зиёд аст, вале аз ҷониби кӣ? Оё боре тафтиш шудааст? Мурдаҳои тоҷик бекасанд. Ба касе лозим нест тафтишу ҷустуҷӯ. Агар ин масъала ҳалли худро меёфт, шояд қотилон андаке метарсиданду халқи бо умед бо пои равони худ омадаи моро бо сар ба Ватан намефиристоданд.
Тоҷикро зуд мешиносанд ва қувваи худро дар онҳо месанҷанд. Зеро агар ягон марди русро кушанд, тамоми мардуми шаҳр ё ноҳия ба ҷунбиш меояд. Вале тоҷикро дар Русия кӣ суроғ мекунад? Тоҷик бесоҳиб аст, бесохиб…
«Пул бошад, номус чӣ лозим!?»
Рӯзе як милисаи рус бо се дӯсташ зани миллаташ тоҷикро дастгир карда, ба ҷои беодам мебаранду маҷбурӣ таҷовуз мекунанд. Зан ба шӯъбаи корҳои дохилӣ муроҷиат кардаасту хостаанд ба ӯ кӯмак расонанд. Тафтиш гузаронидаанду аз рӯйи кирдори он милисаҳо парвандаи ҷиноӣ кушодаанд. Дар рузи суд бошад, он зан ҳамаи гуноҳҳои милисаҳоро рад мекунад.
Ҳама дар ҳайрат монданду баъд фаҳмидем, ки ба он зан 10 ҳазор доллари амрикоӣ додаанд, то аризаашро бозпас гирад. Он зан гуфт, ки ба ӯ пул лозим аст, зеро фарзанди хурдакак дар Тоҷикистон дорад ва пулро барояш мефиристад. Ба ӯ гуфтанд, ки магар номусу нанг даркораш нест. ӯ гуфт, ки «пул бошад, номус чӣ лозим? 10 ҳазор долларро ман дар умрам кор карда наметавонам…».
«Ватан вайрона аз дасти ману туст»
Мо дар шеъру шоирӣ ва суруду сарояндагӣ дар ватани хеш дар ҷойи аввал меистем. Вале имрӯз бинед, ки адабиёт ва санъатамон шикамамоноро сер намекунад. Як шоири ҷавон дастаи ароба дар даст, ҳамеша аз вазниниҳои зиндагӣ ва халтабори мардумон дар шикоят аст ва ба ононе, ки дар ёди ватан меноланду орзуи баргаштанро доранд, мегӯяд:
Ду дастаи аробаро ба даст гиру ғам махӯр,
Чунки аз Тоҷикистон ба ту дасти сахо намерасад.

Ва ё аз бефаҳмиву карахтии мардум дар ғазаб мешаваду мегӯяд:
Ватан вайрона аз дасти ману туст,
Гуноҳе нест дар шоҳу вазираш,
Ману ту оҷили вайронии ӯ,
Фақиронему бинмудем фақираш.

Замини кафида мекофтам, то дароям
Агар мо мисли дигар давлатҳо заводу фабрикаҳои бузург медоштем, халқамонро мехӯронду мепӯшонид, боиси забондарозиямон мешуд. Таънаи марди афғоне, ки дар Москва соҳибкор аст, қалбамро сахт захмиву дар назди якчанд дӯсти русам шармсорам кард. ӯ бо ғурур гап мезаду ман замини кафида мекофтам, то дароям.
«Бигӯед, ки дар Тоҷикистон чӣ ҳаст? Заводу фабрика? Шумо аз пеши худ, бо идеяи худ ягон чиз истеҳсол кардаед? Шумо ҳатто барои худ роҳ сохта наметавонед. Нақбҳоятонро эрониҳову роҳҳоро чиниҳо месозанд…»,- пайи ҳам савол медод марди афғон. Ҳамин саволҳояшро ба худи ӯ додам. ӯ гуфт: «Он чизе, ки мо дорем, ору номуси мост. Дар Русия ароба намекашем. Ман аз Афғонистон фирорӣ шудаам, вале дар таги дасти касе кор намекунам. Худам ба худам хӯҷаинам. Дар Русия кор кардани ягон зани афғон дидаӣ?! Вой бар ҳоли зани бечораи тоҷик! Ягон зани афғонро дар саҳнаи тоҷик дидаӣ?! Вой бар ҳоли Манижа Давлатова! Вой бар ҳоли Шабнами Сурайё! Хуб мешавад, агар тоҷик буданатро касе нафаҳмад!».
Ба ин мард чӣ гуфтанамро надонистам, ғайр аз он,ки «ҷавоби аҳмақ сукут»! Рӯзе мешавад, ки миллати ман ҳам ба тамоми мақсаду орзуҳояш мерасад. Агар дидани комёбиҳо моро то охири умр муяссар нагардад ҳам, итминони комил дорам, ки наслҳои оянда ному номуси тоҷикро баланд хоҳанд кард.
«Он беҳ, ки бимирем…»
Имрӯз масъалаи ҳалношудаи мардикорони тоҷик вирди забонҳост. Ҳарчанд аз ин навиштаҳову гуфтаҳо ягон фоидаву беҳбудие нест, вале менависему мегӯем. Ин проблемаро танҳо худи мо, одамони оддӣ метавонем ҳал кунем. Мо бояд худамон ғами худро бихӯрем. Бояд дар Ватани худ истода, зиндагиямонро беҳтар созем. Ва набояд яке аз дигаре худро сипоҳитар бигирему фақиреро бо айби камбағалияш мазаммат намоем. Зеро:
Аз мирии мо мардум агар гӯшна бимиранд,
Он беҳ, ки бимирем аз ин мир шуданҳо…

Бибиҷон АШӯРОВА, Маскав — Душанбе

Реклама
Рубрики:Uncategorized
  1. ТОЧИК
    Декабрь 29, 2009 в 4:23 дп

    Офарин!!! Дар хакикат хизмати ватанро дар артиш мову ту камбагалон мекунем ва мухочир мешавем ба кишвари бегона… ХУдованд ба доди мо мерасад… Он руз наздик аст ки саноати точик ба кор медарояду мову ту аз азоб халос мешавем

    Нравится

  1. No trackbacks yet.

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: