Қарз

Ҳамкурсон аз назди донишгоҳ гузашта, давраи донишҷӯйиашонро ба ёд оварда, бо ҳам ҳазлу шухӣ мекарданд. Яке мегуфт, ки бо духтарон ҳазлу шухӣ мекарадам. Якеи дигар аз бепулӣ, сеюмӣ баҳои 2 гирифтану мавзӯи масхараи ҳамкурсон қарор гирифтанашро нақл карда, механдиданд. Ногаҳон аз байни онҳо яке бо қаҳру ғазаб ба сухан даромада, ҷилави суханро дигар ба касе намедод. Ҳама ҳайрон буданд, ки чаро ҳамкурсашон ҳеҷ ба асли мақсад наомада, оташин шуда, бо ҷаҳл сухан меронад. Ҳамкурсашон бошад, ба гапи онҳо гӯш накарда, касеро сиёҳ мекарду мекард. Аз байни ҳамкурсон Самӣ, ки сухандон ва зирак буд, рӯ ҷониби ҳамкурси бадҷаҳлаш оварда гуфт: «Наим чаро ин қадар бо ҷаҳл сухан меронӣ? Мо на ба он хотир айёми донишҷӯйиро ба ёд овардем, ки ҳадафи ранҷишу малоли якдигар қарор гирем, балки хостем каме ҳазлу шухӣ карда, хотири якдигарро болида гардонем. Аммо Наим ҳамоно паст намефаромад. Валӣ низ бо ӯ баланд рафт, ки рафт. Наим чун дид, ки намешавад, рӯ ҷониби ҳамкурсон оварда гуфт: «Вақте курси як мехондем, аз хона барои ман нафақаи бибиямро фиристоданд, ки 31 сомониву 50 дирам буд. Ин маблағ барои он буд, ки то моҳи дигар чизе барои худ гирифта истеъмол намояму аз гушнагӣ ба беморӣ гирифтор нашавам. Фасли зимистон буд ва ман дар хобгоҳ зиндагӣ мекардам. Ҳаво хеле хунуку дилгиркунанда ва барои шахси бемор як офати сахти табиӣ буд. Чун 31 сомониву 50 дирамро гирифтам, хеле хурсанд гардида, аз дил гузарондам, ки пагоҳ рафта аз бозор картошкаю пиёз, сабзию карам, лапшаю мош ва як наскии ғафс харида, то моҳи дигар бо шиками сер ва пойи гарм ба донишгоҳ меравам. Аммо ҳамаи ин орзуҳо танҳо дар хайёл монданду халос. Субҳ нодамида дари ҳуҷраро касе кӯфт. Аз хунукии бисёр хуши аз ҷогаҳи хоб баромадан надоштам. Аммо садои тақ-тақи дар ҳамоно баланд мешуду баланд. Ноилоҷ барои кушодани дар хестам ва Қобили ҳамкурсамонро дидам, ки бо чеҳраи ғамгинона пушти дар истодааст. Аз дил гузарондам, ки ба Қобил чӣ ҳодисае рӯй додааст. Вале ин гумонҳоям ғалат буданд. Қобил як қоматашро рост карду сонӣ ба гап даромад: «Наим! Хоҳиш, то пагоҳ ба ман 30 сомонӣ лозим шудааст, қарз намедиҳӣ? Назди чор нафар рафтам, касе ба додам нарасид. Ягона умедам худат ҳастӣ, Наим».
Ба Қобил ҳар қадар мефаҳмондам, ки дирӯз 31 сомониву 50 дирам нафақаи бибиямро фиристоданд ва ман бояд бо ин маблағ як моҳ зиндагӣ кунам, вале ӯ дастамро сар надода, зорию тавалло мекард. «Наим, бовар кун, ман пагоҳ ҳатман пулатро баргардонда медиҳам. Танҳо ҳамин рӯз дасти маро гир». Хулоса, ягон сухани хуше намонд, ки нисбати ман нагӯяд. Мани содда низ ба суханҳои ӯ бовар карда, 31 сомониро аз таги болин гирифта ба ӯ додам ва дар «хазина» 50 дирам боқӣ монд.
Субҳ дамид, офтоб баромад. Либосҳоямро пӯшида роҳ ҷониби донишгоҳ гарифтам. Дар назди донишгоҳ духтараке ба «пирашкифурӯшӣ» машғул буд. Ҳарчанд шармам меомад, ки бо 50 дирам назди «пирашкифурӯш» равам, вале боз шиками гурӯсна маро безобита мекард. Ахиран роҳ ҷониби духтарак гирифтам ва бар ивази 50 дирам ба ман 2 пирашкӣ дод. Онҳоро хӯрда, роҳ ҷониби утоқи дарсӣ гирифтам. Акнун сар шуд… Муаллим лексия мехонду мехонд. Аммо дар аудитория ҷисми Наим буду халос. Ҳушу ёдам тамоман ба чизи дигар равона гардида буд. Фикр мекардам: «Оё Қобил пагоҳ маблағи қарзро бармегардонда бошад??? То пагоҳ бо кӣ ҳамроҳ шуда, ягон чиз истеъмол намоям? Раваду Қобил маблағро бар нагардонад, чӣ кор мекарда бошам? Ба кӣ муроҷиат мекунам? Намедонам??? Э мани содда — е! О, чаро худат пул надорию боз ба касе пул қарз медиҳӣ? Ана акнун «омад ба сарам аз он чӣ метарсидам». Хайр, ҳеҷ гап не, наход Қобил маро фиреб диҳад?». Ин гуна ҳазор гумону шубҳаҳо аз сарам мегузаштанду маро азоб медоданд. Ногаҳон садои устод баланд гардид ва ӯ маро аз дарс пеш кард. Чаро ки ҳушу ёди ман ба дигар самт равона будааст. Вале ман ин чизро тамоман ҳис намекардам. Ҳарчанд ба устод мефаҳмондам, ки ман шуморо гӯш мекардам, ба суханҳоям эътибор намедод.
Хуллас, ин рӯз низ ба охир расид ва субҳи дигар омад. Аз Қобил на садо буду на нишон. Аз дамидани субҳ, ки рӯзи гузашта барои гирифтани қарз омада буд, ҳар қадар интизор мешудам, Қобил ҳеҷ намеомад, ки намеомад. Ҳар як сонияе, ки мегузашт, тапиши дилам баландтар мегардид. Дасту поям беҳаракат мешуд. Раваду Қобил қарзро бар нагардонад. То моҳи дигар барои ман пул ҳам намефиристанд. Чун аз Қобил дарак нашуд, роҳ ҷониби утоқи ӯ гирифтам. Дарашро ҳар қадар мекӯфтам, касе садо намебаровард. Қобил кайҳо боз аз омадани ман огоҳ гардида, дарро сахт баста, садо намебаровард. Боз Худо ризқи одамро медиҳад гуфта, худро дилбардорӣ намуда, ба утоқи худ баргаштам. Қобил ҳатто ба дарсҳо дигар намеомад. 1 рӯз, 2 рӯз, 3 рӯз сабр кардам. Вале чӣ гуна метавон як моҳ саро ба хонаи бегонаҳо халонда, шикамро сер кард? Рӯзе субҳи барвақт хеста азм кардам, ки ҳамин рӯз Қобилро аз таги санг ҳам бошад, пайдо карда, маблағи қарзро мегирам. Бо ҳамин азми ҷиддӣ ба ҷустуҷӯйи ӯ баромадам. Баъд аз ҷӯстуҷӯйҳои зиёд ӯро аз назди бозори «Баракат» ёфтам ва аз гиребонаш сахт дошта, талаби маблағро кардам. Вале Қобили «борондида» боз маро дар як лаҳза фиреб дода рафт. ӯ баҳона пеш овард, ки модараш касал асту барояш касе пул намефиристад. Ва бояд ман сабр кунам, то маблағ гирифтани ӯ…
Ана ҳамин тавр як моҳ бепул мондам ва ҳатто баъди огоҳӣ ёфтан аз ин ҳодиса зери танқиди бибиям қарор гирифтам. Зеро ӯ ҳамеша мегуфт, ки то маблағи ҳангуфте дар даст надошта бошам, ба касе кӯмакпулӣ ва ё қарз надиҳам. Вале мани дилсӯз сухани ӯро гӯш надода, ба фиреби Қобил гирифтор шудам. То ҳанӯз бо Қобил ҷое вонахӯрдам. Зеро ӯ ҳар ҷое, ки маро медид, худро паноҳ мекард ва охир тарки донишгоҳу Ватан намуда, роҳ ҷониби Русия пеш гирифт. То имрӯз 7 сол мешавад, ки аз ӯ на нишоне ҳасту на пайғом. Ман бошам, ин сирро то имрӯз ба касе нагуфта будам. Вале дилам ба он модари пиру барҷомонда ва мушфиқу меҳрубони Қобил месӯзад. Тӯли 7 сол мешавад, ки роҳи фарзандро интизор аст. Аммо Қобили сангдил бисёриҳоро фиреб додаасту дигар виҷдон ва нангу номус ӯро имкон намедиҳад, ки ба Ватан баргардад».
Ҳамкурсон бо як шавқу ҳавас ба суханҳои Наим гӯш меандохтанд. Наим чун суханашро ба итмом расонд, ҳамкурсон якборагӣ ба ӯ «ҳуҷум» карданд. Яке суол медод, якеи дигар афсӯс мехӯрд, якеи дигар аз он дар ҳайрат буд, ки Қобил бо ин ҷурм донишгоҳро тарк гуфтаасту онҳо бехабар. Хуллас, ҳар яке аз онҳо бо ҳам дар онҷо бародарона даст дода, пеши худ мақсад гузоштанд, ки то зӯрашон наояд, аз касе қарз намегиранд ва ба касе ҳам қарз надода, худ ва падару модари худро хиҷолатзада намесозанд. Ва дар лаҳзаҳои ниҳоят душвор дастгири якдигар мегарданд, на фиребгару тороҷгар.

Наврӯзи ҚУРБОНЗОД, донишҷӯйи ДМТ

Рубрики:Uncategorized
  1. Комментариев нет.
  1. No trackbacks yet.

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: